Baby gebrabbel

De eerste drie jaar van je kind zijn bepalend voor de taalontwikkeling. Luister goed naar het gebrabbel van je baby. Zo ontwikkel je samen een fijne band en stimuleer je de taalontwikkeling.

De taalontwikkeling van een kind heeft verschillende fasen. Achter het kindergebrabbel van je baby gaat een heel evolutie schuil. Als ouder is het vooral belangrijk om zelf te praten met je kind. Dit is niet alleen gunstig om woordjes en grammatica te leren, maar ook om een gevoel van veiligheid te creëren. Zoals zoveel zaken leert een kind een taal spontaan en spelenderwijs.

De eerste geluidjes van je baby

Wat je baby zelf interessant vindt, zal hij vaak als eerste benoemen. Dit zijn dan typisch woordjes zoals "mama", "papa", "pop" of "auto". Maar vooraleer het zo ver is, heeft het al een hele ontwikkeling doorgemaakt met allerlei brabbelgeluidjes. Deze zijn heel belangrijk. Onderzoekers en pedagogen zeggen dat de eerste drie jaren van je kind bepalend zijn voor de taalontwikkeling in het verdere leven. Hoewel elk kind zijn eigen tempo heeft en de taalontwikkeling het ene moment sneller gaat dan het andere, kun je toch een aantal stadia onderscheiden in het leren praten.

Zo is er eerst de voortalige fase. Dit is typisch de fase waarin er naar hartenlust gebrabbeld wordt.

De vroegtalige fase is dan weer de tijd waarin je kind zinnetjes van één woord produceert en soms al twee woorden gaat combineren.

In de differentiatiefase gaat je kind langere en complexere zinnen vormen. De woordenschat wordt uitgebreid en taal wordt gebruikt om te communiceren maar ook om gevoelens over te brengen.

Maar keren we nog eens terug tot de brabbeltaal waarmee je kind zich na de geboorte uit.

Onmiddellijk na de geboorte gaat je baby vooral communiceren door te huilen. Vanaf twee maanden gaat je baby dan daarenboven typische comfortgeluidjes maken. Dit is een manier om nieuwe klanken te oefenen. Typisch in de brabbeltaal is dat je kind ook naar hartenlust experimenteert met diverse toonhoogtes en volumes: roepen, fluisteren, krijsen, huilen...

Heel typisch is ook het brabbelen van gelijke lettergrepen, zoals "ma-ma-ma-ma" of "da-da-da-da". Dit zijn universele klanken, ze zijn dus taalonafhankelijk. Pas in een later stadium ga je eigen taalspecifieke klanken horen of vallen klanken die niet tot de moedertaal behoren weg.

Taal is meer dan communiceren alleen

Als ouder is het belangrijk om veel te praten tegen je kind. In het begin gaat je oogappel nog niet veel begrijpen van wat je allemaal zegt, maar toch is het goed voor de taalontwikkeling en de algemene ontwikkeling van de hersenen. Bovendien leren baby's razendsnel om een bepaalde bedoeling van woorden te leren begrijpen. Daardoor krijgen ze vat op wat er in de wereld om hen heen gebeurt. Daarom is taal ook meer dan puur een middel tot communiceren. Dankzij de taalontwikkeling krijgt je baby een gevoel van veiligheid en van begrip over bedoelingen van mensen.

De Dunstan babytaal: een woordenboek van babygeluidjes

Als we het over de typische brabbeltaal van kindjes hebben, dan moeten we zeker de zogenaamde Dunstan babytaal vermelden. Dit kun je gerust de geheime taal van je baby noemen. Na de geboorte lijkt het alsof je kind niets anders doet dan huilen, maar als je goed luistert kun je volgens de Dunstan methode vijf klanken onderscheiden en zo weten wat je baby op dit moment nodig heeft. Deze geluiden zijn bovendien "internationaal", dit wil zeggen dat ze overal voorkomen, ongeacht de moedertaal die thuis gesproken wordt. Deze reflex-geluiden verdwijnen dan na een maand of vier om plaats te maken voor de echte taalgeluiden.

De Australische moeder Priscilla Dunstan gaf haar naam aan deze methode. We overlopen hier eens de woorden uit het Dunstan woordenboek. Neh Zegt je kindje "Neh", dan wil dat zoveel zeggen als "ik heb honger". Als ouder weet je dus dat het etenstijd is. Dit geluidje kan ook klinken zoals "nah". Owh Dit betekent zoveel als "ik ben moe". De gelijkenis met het geluid van geeuwen is in elk geval treffend. De mond van je kind gaat een ovale vorm aannemen tijdens het maken van dit geluid. Eair Dit geluidje wijst op darmkrampjes en een oncomfortabel gevoel in de buik. Het kan lastig zijn om dit geluid te herkennen en het gaat ook vaak gepaard met een verkrampt gezicht. Daarnaast trekt je kind vaak zijn benen omhoog als het "Eair" zegt. Als ouder kun je hier je baby helpen en bijvoorbeeld lichtjes de buik masseren. Heh Betekenis van dit woord? Ik wil een schone luier! In elk geval wijst dit geluid op een oncomfortabel gevoel. Een andere mogelijkheid is bijvoorbeeld dat je kind het te koud of te warm heeft. Eh Eh betekent dat je kind een boertje moet laten. Als je dit hoort kun je je kind helpen door hem rechtop tegen je borstkas te houden en zachtjes op de rug te kloppen.

De Dunstan babytaal is niet altijd gemakkelijk om te herkennen, maar het voordeel is wel dat je aan de hand van enkele korte woordjes weet wat je moet doen om je baby een comfortabel gevoel te geven.

Hoe moet je nu als ouder de taalontwikkeling van je kind stimuleren?

Voor pasgeboren baby's zijn allerlei liedjes heel goed voor de taalontwikkeling van je kind. Het grote voordeel van liedjes is dat ze dikwijls woordherhalingen en rijmen bevatten, waardoor je kind gemakkelijk woordjes gaat onthouden. Mooi meegenomen is dat liedjes en versjes ook perfect thuishoren in een slaapritueel, wat ook heel belangrijk is voor je baby.

Een andere leuke manier om de taalontwikkeling te stimuleren, is het stellen van vragen. Bijvoorbeeld : "Waar is je neusje?" of waar is je mond?". Dit prikkelt de hersenen en de nieuwsgierigheid van je kind.

Je stem anders laten klinken of spelen met verschillende intonaties is ook een goede tip. Ook dit activeert het leerproces sterk. Wees niet bang voor grappige geluidjes, zo kun je wel eens je neus dichtknijpen terwijl je iets tegen je kindje zegt.

Onbewust zijn ook gesprekken tussen de ouders heel belangrijk, zoals we hierboven al even vermeldden. Dit verklaart waarom kinderen die vaak geïsoleerd in een kamer verblijven zonder contact met de buitenwereld snel een taalachterstand ontwikkelen.

Voorlezen: een leuke manier om taal te leren

Voorlezen is ook een handige en leuke manier om de woordenschat en de taal van je kind te ontwikkelen. Dit kun je vanaf een maand of drie beginnen doen. Vooral boeken met combinaties van prenten en woordjes zijn heel dankbaar. Er is ook een grote waaier aan voelboekjes die naast de taalontwikkeling ook het tastzintuig mee helpen ontwikkelen. In de bibliotheek kun je tientallen boekjes ontlenen en het is nog gratis ook.

Besluit

De eerste maanden en jaren van het leven van je kind zijn heel erg belangrijk voor de taalontwikkeling. Als ouder kun je actief helpen om de woordenschat en de taal van je kind te laten ontwikkelen. Dit kan door liedjes te zingen of voor te lezen. Dankzij de Dunstan methode, kun je al vroeg bepaalde brabbelgeluidjes leren kennen en het je baby zo gemakkelijker te maken. Onbewust leert je kind veel van gesprekken die ouders onderling voeren. Dit helpt niet alleen op het vlak van taal, ook krijgt je baby hierdoor een goed begrip van wat er om zich heen gebeurt.