De eerste baby geluiden

De spraakontwikkeling van je baby start bij de geboorte met zijn eerste huilbui. Zijn taal ontwikkeld zich daarna stap voor stap. De snelheid waarmee baby's hun spraak ontwikkelen is voor iedereen verschillend en vaak afhankelijk van de behoefte van je kind. Taal en spraak bij baby's ontwikkelen zich via vele variaties die je als ouders ook moet leren te herkennen. Zo ontstaat de eerste communicatie, vaak tussen moeder en kind. Deze evolutie is vooral belangrijk voor de verdere taal- en spraakontwikkeling van het kind.

Luisteren en oefenen begint in je baarmoeder

Je baby leert al veel over taal zonder dat hij zelfs kan praten. Dat doet hij al voor zijn geboorte in je baarmoeder. Dit doet hij vooral door te luisteren. Luisteren is belangrijk voor de verdere ontwikkeling van zijn taal. Het leert je kind waar een bepaald geluid vandaan komt, de verschillen tussen de vele geluiden en later ook de betekenis van ervan. De ontwikkeling van taal en spraak is een veelomvattend proces, je baby heeft er zijn 'mond' mee vol. Hij oefent ook zijn mondje, zijn tong, gehemelte en lippen. Dat doet hij door bijvoorbeeld bellen te blazen of zijn lipjes te tuiten. Hij steek misschien zijn tong al naar je uit? De eerste woordjes van je baby zijn een belangrijke gebeurtenis in zijn leven en in zijn verdere ontwikkeling. De ene spreekt zijn eerste woordje(s) vlugger dan de andere. Sommigen doen dat al voor de viering van hun eerste verjaardag, terwijl anderen daar nog enkele weken of maanden mee wachten.

Eerste communicatie bij de geboorte

De eerste weken na zijn geboorte probeert je baby zich verstaanbaar te maken door te huilen. Dat is immers zijn enig communicatiemiddel. Al snel zal hij ontdekken dat hij zijn stembanden ook op andere manieren kan gebruiken. Praten gaat niet vanzelf. Daar is veel geduld en nog meer oefening voor nodig. Hoe meer mama en papa met hun baby bezig zijn, hoe vlugger het zijn eerste geluidjes maakt en spreekt...

Spraak en communicatie start met luisteren

We leren pas spreken vanaf het ogenblik dat we kunnen luisteren. Beiden zijn nauw met elkaar verbonden. Luisteren is de eerste stap naar spreken en betekent doelgericht aandacht hebben voor bepaalde geluiden. Leren waar dit geluid vandaan komt, wat de betekenis is van al die woorden en wat het allemaal kan veroorzaken. Taal start met horen, maar het is veel meer dan dat. Als je baby luistert kan het ook geluiden herkennen, begrijpen en onderscheiden. Ons gehoor ontwikkeld zich al voor onze geboorte. Tijdens ons verblijf in de baarmoeder herkennen we al de stem van ons moeder, vader en vele andere geluiden uit onze onmiddellijke omgeving. Dan klinken deze geluiden wel anders maar toch laat hij dus zijn voorkeur voor bepaalde stemmen en geluiden duidelijk merken. En die voorkeur gaat zichtbaar naar de stem van zijn moeder die hij tijdens zijn verblijf in de baarmoeder ongetwijfeld het meest hoorde. Leren luisteren doe je door veel met je kinderen te praten en door met speelgoed te laten spelen dat geluid maakt.

Taalontwikkeling bij je baby

Taalontwikkeling bij baby's verloopt in meerdere fasen. De eerste fase daarvan is het huilen tijdens de eerste zes weken na zijn geboorte. De tweede fase start na zes weken en loopt gemiddeld tot de leeftijd van twintig weken. Deze tweede fase of het vocaliseren kenmerkt zich door allerlei 'brabbel' geluidjes. In de loop van deze tweede fase toont je baby steeds meer aandacht voor jouw gezicht of dat van anderen uit zijn omgeving. Daarnaast ontwikkelt zijn tijdens deze tweede spraakfase ook de sociale glimlach van je baby. Je baby communiceert nu meer en meer via oogcontact, mimiek, gebaren en aanrakingen maar ook door het herkennen van allerlei geuren en smaken. Daarna volgt het zogenoemde vocaal spel als derde fase in zijn ontwikkeling richting volwaardig luisteren en praten. Deze fase ontwikkelt zich gemiddeld tussen de vierde en de zesde maand. Je merkt meer variatie in baby's geluiden die nu ook meer en meer met verschillende mond standen oefent. Vanaf gemiddeld zeven maanden start de vierde en laatste fase van baby's eerste levensjaar, het zogenaamde 'brabbelen'. Tijdens deze periode maakt je baby dezelfde of bijna dezelfde lettergrepen gedurende een relatief lange tijd. We denken daarbij aan woordjes zoals "mam-mam-mama” of "pap-pap-papa'. Verwonderlijk hierbij is wel dat kinderen wereldwijd dezelfde klankcombinaties gebruiken. Daarna vallen geleidelijk aan bepaalde klanken weg die je baby in zijn omgeving weinig of niet hoort. Vanaf hun negende maand tonen kinderen hun voorkeur voor bepaalde combinaties van klanken en voor bepaalde patronen die specifiek zijn voor de taal die in zijn omgeving wordt gebruikt. In deze periode die loopt tot aan zijn eerste verjaardagskaarsje, worden kinderen zich meer en meer bewust van bepaalde gedragingen, geluiden en gebaren waarmee zij zich al goed verstaanbaar maken. De meerderheid is dan in staat de meeste klanken uit te spreken. Na drie jaar spreken ze de meeste klanken en klankcombinaties al goed uit. Deze periode loopt bij de meerderheid van onze kindjes tot hun vijfde en zelfs zesde levensjaar.

Taal leren begrijpen

Omstreeks zijn eerste verjaardag leert je kind dat bij alles wat hij waarneemt (ziet, hoort en ervaart) een woord hoort om dit uit te drukken. Ze tonen zich vanaf deze leeftijd dan ook opvallend leergierig en willen weten wat al die woorden, geluiden of gebaren betekenen. Op deze manier bouwen ze stilaan hun woordenschat verder uit. En die woordenschat is dan weer nodig om taal beter te begrijpen. Vanaf het ogenblik dat ze alles beginnen te begrijpen, zullen ze zelf steeds meer met taal experimenteren. Hun gebrabbel lijkt steeds meer op spreken. Als gevolg van hun veranderende hormonen praten moeders vaak op een zangerige toon. Baby's die borstvoeding kregen brabbelen eerder dan baby’s die het met flesvoeding moesten doen. Baby’s die borstvoeding krijgen moeten meer met hun mond werken om hun dagelijkse voeding binnen te krijgen. Daardoor worden de spieren van hun mond extra gestimuleerd, en dat komt hun taalontwikkeling ten goede.

Zijn stem leren ontdekken

De eerste keren dat je baby geluid maakt, gebeurt dat onbewust. Hij schrikt er zelfs meer van dan jij. Hoe vrolijker je daarop reageert, hoe sneller hij begrijpt dat geluid maken leuk is en hoe vaker hij dat dan ook zal doen. Er komt nu meer variatie in zijn klanken, omdat hij de mogelijkheden van zijn stem aan het uitproberen is. Binnenkort kraait hij het uit van plezier tijdens jullie ‘gesprekjes’. Ook al doet je nu meer dan huilen, hij kan met de hulp van deze geluiden zich nog niet duidelijk maken. Hij heeft des te meer nood aan contact. Geniet samen met je baby van deze gezellige 'praatjes'.

Baby's eerste woordje

Bij de vlugste sprekers komen de eerste volwaardige woordjes tussen de dertiende en achttiende levensmaand. Ze leren onze taal steeds beter begrijpen. Hoe handig ze daarmee zijn hangt in belangrijke mate af van het luisteren naar hun ouders. In deze leerfase is het belangrijk dat ouders zoveel mogelijk met hun kinderen lezen en spreken. Hoe vlugger ouders daarmee beginnen hoe vlugger hun kinderen eenvoudige woorden lezen, spreken en begrijpen.

De verdere taalontwikkeling van je kind

Eens de vorming van de woordjes goed onder de knie, gaat baby's aandacht naar de zinnetjes. De ontwikkeling hiervan verloopt in meerdere fasen:

  • Zinnen bestaande uit een woordje: hiermee probeert je baby zich uit te drukken alsof het een volledige zin is
  • Zinnen bestaande uit twee woorden: daarmee start je baby tussen de achttien en vierentwintig maanden
  • Zinnen bestaande uit meerdere woorden: gaan meer en meer lijken op zinnen die wij gebruiken.

Alle baby's maken dezelfde geluiden

Baby's uit alle hoeken van de wereld maken dezelfde geluiden. Dat is zowel het geval voor baby's waar Frans, Spaans of zelfs Chinees wordt gesproken. Pas als ze hun eerste woordjes spreken lijken de klanken meer en meer op de taal uit hun naaste omgeving. Wist je dat baby's die van bij hun geboorte niet horen toch in staat zijn allerlei geluidjes te maken? Na enige tijd stoppen ze daar mee. Het is belangrijk dat baby's klanken goed leren beheersen om de betekenis van woorden goed te leren kennen. Zo kan een kind woorden waarvan de klanken op elkaar lijken die goed onderscheiden.