De eerste babylach: wat moet je weten?

De lach van jouw baby: iedere keer opnieuw is het een speciaal moment. De allereerste keer dat jouw baby lacht, voelt dat echter extra speciaal aan. Maar wanneer mag je die eerste lach eigenlijk verwachten en wat zegt die eerste lach over de ontwikkeling van jouw mini-you? Zegt het iets over de sociale ontwikkeling van de baby of is het een stuk onschuldiger? Het blijkt in de eerste plaats afhankelijk te zijn van wat we verstaan onder lachen. Wij brengen enkele praktische vragen en antwoorden over jouw baby's eerste glimlach.

Wanneer lacht de baby voor het eerst?

Om een antwoord te bieden op deze eerste vraag, moeten we ons eerst afvragen wat we verstaan onder een echte lach. Volstaat het optrekken van de mondhoeken of moet het een uitdrukking zijn van plezier? Wij volgen alvast die tweede stelling.

In het eerste geval spreken we immers over de zogenaamde reflexglimlach. Die glimlach is er al vanaf het moment van de geboorte en kan bijvoorbeeld ook ontstaan tijdens het slapen of optreden bij vermoeidheid. Het is helemaal geen uitdrukking van plezier en vaak verdwijnt die glimlach dan ook weer automatisch. De echte glimlach, althans in de sociale betekenis die wij het vandaag de dag geven, ontstaat dan weer vanaf de zesde week. Deze glimlach is wel degelijk een reactie op een bepaalde trigger, we denken bijvoorbeeld aan het horen van een hoge stem of het zien van een vertrouwd persoon. Bij deze glimlach zal je ook emoties waarnemen waarbij voornamelijk de ogen van de baby lijken te fonkelen.

Weet trouwens dat de reflexglimlach ook tijdens de zwangerschap al aanwezig kan zijn. Zo zien we het soms verschijnen op een echo. In de praktijk is dat eerder het aantrekken van de spiertjes die het een soortgelijke gelaatsuitdrukking bezorgen. Maar hé, natuurlijk geeft dat wel een extra fijn kiekje.

De verschillende fasen van de babyglimlach

Hierboven maakten we reeds een onderscheid tussen de zogenaamde reflexglimlach en de 'echte glimlach'. In de praktijk is dat onderscheid helemaal niet zo eenvoud. De evolutie van de glimlach verloopt immers in vier fasen. Die vier fasen situeren zich allemaal tijdens jouw baby's eerste jaar

Na de reflexglimlach verschijnt de algemene glimlach. Het is deze glimlach die we vanaf de zesde week kunnen opmerken. Vaak blijft het bij een getriggerde en stille glimlach. In een volgende fase zal het lachen ook gepaard gaan met geluid. Vanaf de vierde levensmaand kan het zelfs al gaan om een opmerkelijke schaterlach bij het trekken van enkele gekke bekken. Vanaf ongeveer de zesde levensmaand gaat de baby uiteindelijk een eigen unieke glimlach ontwikkelen. Net zoals we het bij volwassenen zien terugkomen, is de glimlach in dat geval een beetje anders naar andere personen toe. Ook verschillende situaties kunnen andere lachjes opleveren. Jouw baby zal zijn schattigste lachje hoe dan ook bewaren voor mama, papa en andere bekende personen.

Waarom lacht jouw baby?

Indien we het hierna hebben over het lachen van de baby, hebben we het niet over de zogenaamde reflexlach. Een echte reden geven waarom jouw baby lacht, kunnen we bovendien niet. Welk kunnen we uiteraard verschillende beweegredenen aangeven en aanhalen hoe je de bijpassende lach kan herkennen en moet interpreteren.

In de eerste plaats is er de tevreden glimlach na het drinken. Soms valt de baby ook in slaap met de glimlach nog steeds op het gezicht. Die glimlach is in feite een uitloper van de reflexglimlach en geeft voornamelijk aan dat de baby zich in een voldane en tevreden toestand bevindt. Wanneer de baby ook duidelijk prettige emoties uitstraalt, geeft jouw baby daarentegen duidelijk aan dat hij of zij 'hier graag is'. Vaak kan je dat ook als een complimentje aanzien: 'wat is de baby blij om in jouw aanwezigheid te vertoeven'. Tot slot zijn er de uitbundige lachjes waarbij vaak ook de handen en voeten mee lijken te bewegen. Het is deze lach die je voornamelijk ziet vanaf de zesde levensmaand en die onder andere de beleving van plezier en genot aangeeft. Het feit dat de baby ook personen begint te herkennen, draagt bij aan de vorming van deze aanstekelijke lach.

De link tussen de babylach en de ontwikkeling

We gaven reeds eerder aan dat de ontwikkeling van de babylach in verschillende fasen verloopt. Het houdt dan ook rechtstreeks verband met de emotionele, sociale, fysieke en psychische ontwikkeling van het kind.

Van zodra de baby begint te lachen, begint de baby immers ook gezichten te herkennen. Onrechtstreeks is dat een belangrijk signaal dat het zicht van de baby een normale ontwikkeling doormaakt. Maak je trouwens geen zorgen: eerder al herkent de baby anderen op basis van hun stem en geur. Vooral de mama kan de baby al meteen na de geboorte herkennen.

Het verdwijnen van de reflexmatige glimlach is dan weer het gevolg van de ontwikkeling van de hersenen en het zenuwstelsel. De eigen unieke glimlach is dan weer een vorm van sociale ontwikkeling waarbij de baby eveneens het besef krijgt dat gevoelens een effect kunnen hebben op de buitenwereld.

Aangezien de babylach kadert in de normale ontwikkeling van het kind, kan je je dan ook zorgen maken wanneer het lachen uitblijft. Weet in dat geval dat iedere baby zich op zijn of haar eigen tempo zal ontwikkelen. Cijfermatige gegevens zijn nu eenmaal gemiddelde waarden waardoor uitschieters altijd mogelijk zijn. Wanneer de lach echter langdurig uitblijft of je je zorgen maakt, kan je dat het best melden aan jouw arts die jullie eventueel kan doorverwijzen voor een grondiger onderzoek. Weet bovendien dat je ook zelf kan trachten het ontstaan van de babylach aan te moedigen. Contact maken met de baby is hier heel belangrijk in. Dat kan door veel tegen de baby te praten, ook zelf naar de baby te lachen (imitatiegedrag) en eens extra gek te doen. Actie geeft reactie, weet je wel?

Weetje: muziek om je baby te laten lachen

Afronden doen we met een leuke en handige tip. Lauren Stewart en Caspar Addyman, respectievelijk een expert in de ontwikkeling baby's en een muziekpsychologe, onderzochten welke liedjes baby's konden doen lachen. Vooral repetitieve liedjes met voldoende dynamiek blijken het goed te doen. Het tempo moet hierbij de hartslag van de baby evenaren. Het resultaat van hun onderzoek, "The Happy Song", zal vast ook jouw ukje aan het lachen krijgen. Klaar voor de eerste lach van je baby? Ga vooral zelf op ontdekking en zoek uit waar jouw kindje helemaal vrolijk van wordt.