Fluxus postpartum: overmatig bloedverlies bij de bevalling

Dat je tijdens een bevalling bloed verliest is eigenlijk wel normaal. Maar wanneer is het fluxus postpartum: overmatig bloedverlies bij de bevalling? Wanneer is het echt te veel bloedverlies en hoe komt dit? Maar nog belangrijker: wat kun je eraan doen en is het ook gevaarlijk?

Wat is normaal bloedverlies?

Bij een op de twintig bevallingen komt dit fluxus postpartum voor, zowel bij vaginale bevallingen als bij een keizersnede. Normaal gesproken verlies je ongeveer 500 tot 800 milliliter bloed. Zodra dit bloedverlies meer is dan 1000 milliliter, dan is er eigenlijk sprake van ernstig overmatig bloedverlies, wat men dus fluxus postpartum of hemorragie noemt.

Een vroege of late fluxus postpartum

Bij fluxus postpartum kan men twee vormen onderscheiden. Er is namelijk een vroege vorm waarbij je overmatig bloed tijdens de bevalling of binnen 24 uur na de bevalling verliest. Deze primaire vorm komt ook het meeste voor, eigenlijk zijn dit wel 99% van de fluxus postpartum situaties. Toch is er ook een late vorm van fluxus postpartum. Hierbij treedt het overmatige bloedverlies op tussen de 24 uur en zes weken na de bevalling.Bij een late vorm van fluxus postpartum kan er sprake zijn van een sub involutie van de baarmoeder. Dit betekent dat de baarmoeder niet naar de normale omvang terugkeert en dus abnormaal groot blijft.

Is fluxus postpartum gevaarlijk?

Als je meer dan één liter bloed verliest, dan kan dit wel ernstige complicaties geven. Het kan namelijk leiden tot bewusteloosheid of een shock. Als het bloeden dan niet stopt, kan dit dus best een gevaarlijke en levensbedreigende situatie zijn. De overige verschijnselen zijn enigszins afhankelijk van de oorzaak van het bloeden.

Hoe kan fluxus postpartum ontstaan?

Er kunnen verschillende oorzaken zijn waardoor fluxus postpartum kan ontstaan. We geven de belangrijkste oorzaken:

Atonie van de baarmoeder

Dit is een veelvoorkomende oorzaak van fluxus postpartum. Atonie van de baarmoeder wil zeggen dat de baarmoeder niet goed samentrekt na de bevalling. De spanning is dan te laag om goed te kunnen samentrekken. Naweeën moeten ervoor zorgen dat de placenta eruit komt en dat de baarmoeder weer in haar oorspronkelijke vorm komt. Maar deze samentrekkingen zijn ook nodig om de bloedvaten die in de wand naar de moederkoek liepen weer dicht te knijpen. Als dit dus niet gebeurt, dan blijven de bloedvaten open staan en ze blijven te veel aan de oppervlakte liggen. Hierdoor blijven deze bloedvaten bloeden en kan overmatig bloedverlies optreden. In 80% van de gevallen van fluxus postpartum situaties is atonie van de baarmoeder de oorzaak. Als je al meerdere kinderen hebt gekregen of als je in verwachting was van een erg groot kind of een meerling bestaat de kans op atonie van de baarmoeder. Ook als je een erg trage bevalling hebt gehad of al eerder deze complicatie hebt ervaren, heb je een verhoogd risico.

Verwondingen in het geboortekanaal

Wanneer je tijdens een bevalling een verwonding in het geboortekanaal oploopt, kan dit een reden zijn voor fluxus postpartum. Soms gebeurt dit bij een bevalling van een erg grote baby of bij meerlingen. Uitscheuren, een totaalruptuur of bij een kunstverlossing, allemaal risico verhogende factoren. Ook een eerdere keizersnede verhoogt het risico, met name op de plek van het litteken.

De placenta

Als er placentaresten achterblijven of de placenta komt helemaal niet los kan dit zorgen dat de baarmoeder niet goed kan samentrekken. Ook dan blijven de bloedvaatjes bloeden. Om fluxus postpartum te voorkomen zullen ze de placenta meestal operatief verwijderen.

Stollingsproblemen

Soms kan de oorzaak ook een stollingsprobleem van het bloed zijn. Dit kan door een aandoening komen of door bepaalde medicijnen. Ook hierdoor verlies je meer bloed dan normaal. Ook een ernstige bloedarmoede kan zorgen dat je bloed niet goed stolt.

Inversie

Heel soms wordt een overmatige bloeding veroorzaakt door een omkering van de baarmoeder.

De diagnostiek

Eigenlijk begint de diagnostiek voor een fluxus postpartum al tijdens je zwangerschap. De arts of verloskundige checkt of er risicofactoren zijn die de kans op een fluxus postpartum vergroten. Als dit zo is, zullen er voorzorgsmaatregelen genomen worden. Bijvoorbeeld door de placenta extra goed te controleren op volledigheid als deze geboren is en er wordt extra gecheckt op eventuele verwondingen. Heb je last van een overmatige bloeding en zijn er geen aanwijsbare redenen, dan zal er in de operatiekamer een uitgebreidere diagnostiek plaatsvinden. Bijvoorbeeld door het handmatig checken van je baarmoeder. Worden er al risicofactoren gevonden voor overmatig bloedverlies tijdens de zwangerschap dan zal men waarschijnlijk al enkele minuten na de bevalling beginnen met het toedienen van medicijnen.

De behandeling

Hoe fluxus postpartum wordt behandeld hangt natuurlijk af van de oorzaak en in welke mate er bloed verloren wordt. Het overmatige bloedverlies moet natuurlijk zo snel mogelijk gestelpt worden. Hoe meer bloed je verliest, hoe ernstiger de situatie. Men zal het bloed opvangen en wegen om de situatie nauwkeurig in te schatten. Als het duidelijk is wat de oorzaak is, wordt er zo snel mogelijk een passende behandeling ingezet. Als je veel bloed verliest kan men besluiten om een infuus aan te sluiten om je bloedvaten weer aan te vullen om te voorkomen dat je in shock raakt.

Oorzaak atonie van de baarmoeder

Waarschijnlijk zal de gynaecoloog eerst je baarmoeder proberen samen te laten trekken. Meestal wordt er dan via een infuus oxytocine toegediend. Soms helpt het om de baby aan de borst te leggen. Hierdoor komt ook het hormoon oxytocine vrij wat de baarmoeder laat samentrekken. Ook een massage van de baarmoeder kan helpen, net zoals plassen. Een volle blaas staat namelijk ook het samentrekken van de baarmoeder in de weg.

De placenta als oorzaak

Als de placenta niet naar buiten komt of niet volledig dan zal men deze (gedeeltelijke) placenta verwijderen via een operatie. Daarna krijg je medicatie om de baarmoeder alsnog samen te laten trekken.

Verwondingen in het geboortekanaal als oorzaak

Eventuele verwondingen worden gehecht.

Nog onbekende oorzaak

De arts zal in ieder geval kiezen om de bloedvaten in de baarmoeder dicht te drukken. Meestal doen ze dit met een ballonkatheter die de bloedvaten dicht drukt. Maar het kan ook zijn dat ze de baarmoeder gaan tamponneren, wat wil zeggen dat hij volgestopt wordt met watten waardoor de bloedvaten dichtgedrukt worden. Soms is een operatie met hechtingen nodig. Bij een keizersnede zal men wat sneller operatief ingrijpen, ze zullen dan bijvoorbeeld de open bloedvaten dichtmaken. Ze zullen altijd checken op bloedarmoede na of tijdens het bloedverlies. In ernstige situaties krijg je indien nodig bloedtransfusies.

De gevolgen van een fluxus postpartum

De baby heeft weinig last van de fluxus postpartum omdat het meestal na de bevalling ontstaat. Voor jou kan het eventueel wel gevolgen hebben:

Eventuele gevolgen op korte termijn

  • Lichamelijke klachten als gevolg van bloedarmoede komen nog wel eens voor. Meestal uit zich dit in een ernstige vermoeidheid. Ook duizeligheid hoort hierbij, waar je wel staaltabletten voor kunt krijgen. De korte of gebroken nachten met een baby en de emotionele verwerking zorgen ook voor extra belasting.
  • Pijnklachten door bijvoorbeeld wonden of hechtingen aan de vagina of baarmoeder.
  • Pijnlijke borsten. Door de medicijnen voor de fluxus postpartum kan het zijn dat je pas later met de borstvoeding kunt beginnen. Dit levert je vaak pijnlijke borsten op door de stuwing. Afkolven kan dan helpen.
  • Kraamtranen. Bijna iedere vrouw krijgt hier last van maar na een zware bevalling is de kans groot dat het wat heftiger is.

Eventuele gevolgen op langere termijn

  • Vermoeidheid kan door de bloedarmoede wat langer aanhouden. Dit kan ook komen door psychische stress of het herstel.
  • Een fluxus postpartum kan ook posttraumatische stress veroorzaken. Slecht slapen en prikkelbaar zijn in combinatie met flashbacks kunnen hier de symptomen van zijn. Raadpleeg een deskundige.
  • Intimiteit. Soms kan dit wat lastig zijn na een heftige bevalling. Neem de tijd en praat erover. Met je partner of met een deskundige.
  • Vruchtbaarheid. Soms kan een fluxus postpartum negatieve gevolgen hebben voor je vruchtbaarheid. De kans is klein, maar als hier sprake van is, zal de arts dit met je bespreken.

Geef bij een volgende zwangerschap altijd bijtijds aan dat je fluxus postpartum hebt gehad. Hierdoor kunnen ze het risico op herhaling verkleinen.