Moeite met afscheid nemen bij school.

Het ene kind breng je met plezier naar school en het andere zet het op een huilen zodra je ook maar over school begint. Je kind klampt zich aan je vast, zondert zich af of zet het op een huilen en roept dat het bij jou wil blijven. Hoe kun je op een goede manier afscheid nemen van je kind? Wat is de oorzaak van dit moeilijke afscheid nemen?

Verlatingsangst

Elk kind heeft een fase in zijn leven waarbij afscheid nemen heel moeilijk is. Vooral kleine kinderen hebben periodes waarin ze heel eenkennig zijn en niet willen dat de ouder weggaat. Ze hebben een zogenaamde scheidingsangst of verlatingsangst. Bij bijna alle baby's en dreumissen is deze angst een periode aanwezig en verdwijnt het vanzelf weer. Een kind leert naarmate de tijd verstrijkt dat de vader of moeder altijd weer terug komt.

Wat is de oorzaak van verlatingsangst?

In een kinderhoofd komen heel veel prikkels binnen. Het leert elke dag weer nieuwe mensen kennen, die een plekje moeten krijgen in het hoofd. Een kind moet leren om te gaan met nieuwe situaties. Om alles beter een plekje te kunnen geven, heeft een kind houvast nodig. Een houvast is meestal een ritueel, een zogenaamde routine. Wanneer er een verandering in die routine komt, is het kind zijn of haar ritme kwijt. Wanneer de routine van een kind wordt doorbroken, heeft het kind meestal meer last van verlatingsangst. Het heeft iemand nodig waar hij of zij zich aan vast kan klampen.

Hechtingsprobleem

Wanneer een kind niet in een veilige situatie is opgegroeid, kan er een hechtingsprobleem ontstaan. Wanneer de ouders een kind geen stabiele thuissituatie kunnen bieden, doordat ze bijvoorbeeld vaak aan het werk zijn, regelmatig in het ziekenhuis opgenomen worden of geen duidelijke afspraken maken, kan een kind een hechtingsprobleem krijgen. Kinderen die geadopteerd zijn of in een pleeggezin hebben gewoond, zijn vaak het slachtoffer van een hechtingsprobleem. Maar ook kinderen die te vroeg zijn geboren en in een couveuse hebben gelegen hebben ook een grotere kans op een hechtingsprobleem.

Tips om met verlatingsangst om te gaan

Hoewel bij ieder kind een andere gebruiksaanwijzing nodig is, zijn er toch een paar tips die je kunnen helpen.

Neem afscheid

Deze tip klinkt misschien onnodig, maar is juist heel belangrijk. Het lijkt het makkelijkst om snel bij je kind weg te glippen, zodat het niet gaat huilen. Het tegenovergestelde is waar. Een kind heeft duidelijkheid nodig. Als je zomaar weg gaat, zonder afscheid te nemen, zal het kind bang zijn dat je steeds zomaar zult verdwijnen. Hij of zij zal zich nog meer aan je vastklampen omdat het bang is dat je ineens weg zult gaan. Misschien vind je het leuk om na het afscheid nemen nog even door het raam te gluren om te kijken hoe het nu met je kind gaat. Hoewel het heel begrijpelijk is, is het niet aan te raden. Een kind heeft de duidelijkheid nodig van het afscheid nemen. Als hij jou later weer terug ziet, dan leert hij niet goed op een bepaald moment afscheid te nemen.

Blijf kalm

Vind je het zelf ook moeilijk om afscheid te nemen? Laat dit dan niet merken, ook al is het zo zielig om je kind te zien huilen. Een kind leeft erg in het nú, over een paar minuten zal het alweer vergeten zijn dat jij weg bent gegaan.

Voorbereiding en duidelijkheid

Vertel je kind wat er gaat gebeuren. Maak er geen ingewikkeld of gestrest verhaal van. Vertel hem of haar kort wat er vanmiddag of vanochtend gaat gebeuren. Vertel ook dat je hem of haar weer op komt halen op een bepaald tijdstip, bijvoorbeeld 'voor het eten'. Je kunt je kind ook vertellen dat je als hij of zij weer thuis is, jullie samen verder gaan spelen. Op het moment van het afscheid nemen, wees dan ook duidelijk. Als je afscheid hebt genomen van je kind, ga dan ook echt weg. Een kind wil duidelijkheid. Als papa of mama zwaait, dan verwacht het kind dat je weggaat. Als je dan nog langer blijft rondhangen, weet het kind niet waar het aan toe is.

Grapje als afleiding

Bij het afscheid nemen kan een grapje een wondermiddel zijn. Maak een grapje waarvan je weet dat je kind het leuk vindt en dan het liefst bij voorkeur niet over de situatie. Wat ook kan helpen als afleiding is je kind spelend achterlaten. Loop met hem of haar naar de zandbak of de schommel en neem daar afscheid. Een spel zal een kind snel afleiden van zijn of haar emoties.

Rust

Een van de belangrijkste tips is misschien wel het nemen van de rust en tijd. Wanneer je 's ochtends gehaast vertrekt en je kind snel afzet bij school, heeft je kind niet de tijd om te schakelen. Zorg dat je op tijd uit bed opstaat en rustig de ochtend start. Onder het kopje 'oorzaak' heb je gelezen dat een routine heel belangrijk is in het kinderhoofd. Daarbij hoort ook de ochtendroutine. Wanneer je kind weet waar het aan toe is, zal het makkelijker zijn om afscheid te nemen.

Knuffel

Niet op elke leeftijd is het stoer om een knuffel bij je te hebben. Toch is het vooral in de kleuterjaren een handig middel om makkelijker afscheid te kunnen nemen. Het geven van de knuffel is niet altijd nodig, weeg deze situatie zelf af. Als het afscheid nemen moeilijk blijft, kan een knuffel een kind veiligheid geven. Als hij of zij de knuffel ziet, dan ervaart het troost. Je hoeft niet altijd een knuffel mee te geven, het kan ook een voorwerp zijn, wat je onderweg hebt gevonden of een briefje in zijn of haar tas.

Gesprek

Ook al heeft je kind geen controle over zijn of haar gevoelens, je kunt er wel proberen over te praten. Beschrijf vooral wat je ziet, zoals: 'Ik zie dat je het moeilijk vindt dat ik weg ga.' 'Ik zie dat je je verdrietig voelt.' Een kind wil zich graag begrepen voelen, dat geeft hem of haar een stukje rust. Papa of mama staat dan achter hem of haar. Blijf niet te lang hangen in het gesprek, dan wordt het onderwerp opgeblazen. Om het gesprek af te ronden kun je je kind een complimentje geven. 'Papa of mama is trots op jou.'

Verschillend

Zoals je misschien zelf al merkt, zullen sommige tips bij jouw kind niet werken. Schrijf ze bij voorbaat niet af, houdt enkele tips achter de hand. Wees ook niet bang om te experimenteren. Herinner jezelf dat een routine een langer proces is. Na een dag kan een kind geen routine ervaren. Na een paar weken wordt het afscheid nemen misschien pas makkelijker, doordat een kind dan ervaart dat dit ritme iedere dag hetzelfde is. Wanneer het probleem aan blijft houden, ga dan in gesprek met een juf of meester.