Mazelen bij je kind: hoe werkt het?

Mazelen is wereldwijd een ernstige kinderziekte die door de jaren heen al heel wat dodelijke slachtoffers heeft gemaakt. Uit onthutsende cijfers van de wereldgezondheid organisatie (WHO) blijkt dat de helft van de totale kindersterfte mazelen als doodsoorzaak heeft. In dit artikel 'Mazelen bij je kind: hoe werkt het' lees je alles over de ziekte, het vaccin in de westerse wereld die verder onheil voorkomt en welke de symptomen zijn. Een kleine handleiding die je wegwijs maakt over deze ziekte die veroorzaakt wordt door het rubeola-virus.

Mazelen, wat is dat eigenlijk?

Mazelen is een virale aandoening die zich supersnel kan verspreiden. Het wordt veroorzaakt door het rubeola-virus. In medische termen wordt het omschreven als een endemische ziekte. Dit staat synoniem dat het overal aanwezig is binnen een gemeenschap. Heel veel mensen bouwen echter een weerstand op tegen deze aandoening. Het is een akelige ziekte die zonder behandeling in de meeste gevallen na zeven of tien dagen overgaat. In de westerse wereld bestaat er een inentingsprogramma om de ziekte te kunnen onderdrukken. Na een aanval van mazelen krijgt een persoon immuniteit voor de rest van zijn leven. Het is quasi onaannemelijk dat een persoon voor de tweede keer mazelen oploopt. Sinds 1976 worden kinderen in Nederland automatisch gevaccineerd met een BMR-prik tegen de rodehond, bof en mazelen.

In 2000 was er in Nederland even een epidemie van mazelen

Tijdens de eeuwwisseling in 1999 en 2000 was er een kleine opstoot van de mazelen in Nederland. De epidemie trof in 1999 2.300 slachtoffers en in 2000 ongeveer 1000 slachtoffers van mazelen. Het overgrote deel van de slachtoffers die deze aandoening ondergingen, hadden geen BMR-prik ondergaan. In 1999 kwamen honderden mensen in het ziekenhuis terecht met de symptomen van mazelen. Een jaar later waren er dat nog slechts zestien slachtoffers. De kans dat in de toekomst in Nederland nog een mazelen epidemie voordoet, is vrij groot. Dat heeft te maken door het aantal groeiende mensen die uit geloofsovertuiging hun kinderen niet willen laten inenten.

De symptomen van de aandoening

De ziekteverschijnselen van mazelen omvatten altijd koorts en zijn merkbaar aanwezig na plus minus negen of elf dagen na de besmetting met het virus. De lichaamstemperatuur schommelt van lichte koorts tot hoge temperaturen die kunnen oplopen tot 40,6 graden celcius. De duurtijd van de aandoening kan enkele dagen zijn en gaat met ups en downs gepaard. De huiduitslag die roodbruin is, komt drie tot vier dagen later na de besmetting naar voor. Dit kan soms meer dan een week duren. De huiduitslag ontsluiert zich vaak achter de oren en zaait zich uit naar de nek en het hoofd. Een paar dagen later is het hele lichaam bedekt met de roodbruine vlekken, inclusief de benen. Wanneer de spikkelen groeien, komen ze in het algemeen samen. Volgende symptomen treden in de meeste gevallen op:

  • Verkoudheid en je kind heeft last van een loopneus
  • Steeds weerkerende hoest, die meestal droog is
  • Ogen die rood en doorlopen zijn
  • Ontstoken ogen die waterig zijn
  • Je kind is heel gevoelig voor licht en kan het moeilijk verdragen
  • De hele tijd niezen
  • Een roodbruine huiduitslag
  • In de mond en de keel zijn kleine witte vlekken waar te nemen

Complicaties van mazelen komt heel vaak voor

Verwikkelingen van mazelen komen vrij veel voor. Sommigen hebben een ernstig karakter en zijn niet te onderschatten. Patiënten die het grootste risico lopen zijn mensen met HIV, AIDS, leukemie of vitaminegebrek, zeer kleine kindjes en volwassenen die ouder zijn dan twintig jaar. Oudere mensen maken een grotere kans op verwikkelingen dan gezonde kinderen die ouder dan vijf jaar zijn. Volgende complicaties treden op:

  • Ogen die geïnfecteerd geraken
  • Braakneigingen
  • De hele tijd diarree
  • Infecties aan de luchtwegen
  • Problemen om te ademhalen
  • Last van infecties aan de oren. In die mate zelfs dat het kan leiden tot permanent gehoorschade
  • Stuipen van koorts

Mazelen kunnen een miskraam veroorzaken tijdens de zwangerschap

Mazelen kunnen tijdens de zwangerschap een miskraam veroorzaken, een laag geboortegewicht en een vroege bevalling. Vrouwen die zwanger willen worden en niet zijn ingeënt tegen de mazelen, moeten zeker hun arts raadplegen voor het noodzakelijke advies.

Twee soorten types mazelen

Mazelen worden in twee types onderscheiden:

  • rubelio virus: dit is de normale gestandaardiseerde vorm van mazelen
  • rubella of Duitse virus: het rodehond virus is de grote boosdoener

Rubella manifesteert zich in de meeste gevallen als goedaardig, maar vormt een groter risico voor baby's die ongeboren zijn als een vrouw het virus heeft opgelopen tijdens de zwangerschap. Het is niet zo besmettelijk als het rubelio virus. Het vaccin - beter bekend als de BMR-prik - voorkomt beiden soorten mazelen.

De oorzaken die aanleiding geven tot mazelen

Het rubeola-virus is de veroorzaker van de mazelen. De biotoop van het virus zit in het slijm van de keel en de neus van een kind of volwassene dat besmet is. De ziekte is meestal vier dagen besmettelijk voordat de huiduitslag verschijnt. Daarna blijft het eveneens tot vijf dagen overdraagbaar. De verspreiding van de infectie vindt plaats op verschillende manieren:

  • Een fysiek contact met een andere persoon
  • In de omgeving zijn van mensen die niezen of hoesten
  • Besmette druppels aanraken en vervolgens je vingers in de mond, neus of ogen duwen

Hoe wordt een behandeling van mazelen opgestart?

Voor mazelen bestaat er geen specifieke behandeling. Als er geen verwikkelingen zijn, zal de geconsulteerde arts veel rust en voldoende vloeistoffen aanbevelen om vooral uitdroging te vermijden. Over het algemeen verdwijnen de symptomen van mazelen binnen de zeven tot tien dagen.