Grenzen stellen: Hoe zorg je dat je kind zich aan de regels houdt?

Als nieuwe ouder kan de tijd met een pasgeboren baby al behoorlijk uitdagend zijn. Als je dan eenmaal je draai hebt gevonden komt de echte babytijd alweer bijna aan zijn eind. Je baby verandert in een dreumes en wil de wereld ontdekken en grenzen opzoeken. Vervolgens wordt die kleine dreumes een eigenwijze peuter met een eigen willetje, de peuter puberteit dient zich aan! Een hele nieuwe uitdaging voor jou als ouder, want hoe klein ze ook zijn, ze hebben vaak al behoorlijk wat pit in zich. Elke leeftijd brengt zo zijn uitdagingen met zich mee, maar uiteindelijk draait een groot deel ervan vooral om grenzen.

Dreumesen, peuters en kleuters, en grotere kinderen zijn allemaal druk bezig om de wereld om zich heen te ontdekken en bovendien de grenzen op te zoeken. Dit proces van ontdekken en grenzen opzoeken kunnen ze soms doen op een manier die het bloed onder je nagels vandaan haalt. Je zult niet de eerste ouder zijn die zijn of haar kinderen wel eens achter het behang zou willen plakken!

Nu doet niemand dat natuurlijk, maar hoe ga je dan om met een eigenwijs kind? Hoe zorg je dat je kind zich aan de regels houdt? Dat is per leeftijd verschillend. Een peuter begrijpt al best veel dingen, maar lang niet zoveel als een kind van 5 of ouder. Er zijn per leeftijd dus verschillende manieren om je kind te benaderen.

Dreumesen

Een dreumes begint net de wereld om zich heen echt te begrijpen. Hij of zij kan al kruipen en leert lopen, en kan er nu dus ook zelf op uit gaan. Het concept van "ja" en "nee" begrijpen de meeste dreumesen wel, al kunnen ze soms doen alsof ze niet weten wat je bedoelt. Van regels weten dreumesen nog niet veel, dit is dus de tijd om de eerste echte regels te introduceren.

Hoe leer je een dreumes regels?

Dreumesen pikken dingen vrij snel op, maar soms duurt het ook even voor ze snappen hoe de vork in de steel steekt. Verwacht dus niet dat je dreumes meteen alle regeltjes begrijpt waar hij of zij zich aan moet houden. Er is bovendien ook nog veel ontwikkeling te doen zoals spraak en cognitieve ontwikkeling, waar veel energie naartoe gaat. De beste manier om je dreumes regels bij te brengen, is door hem of haar te corrigeren wanneer ze iets doen dat niet mag. Boos worden hoeft niet, ook niet als je dreumes iets blijft doen wat niet mag. Blijf gewoon consequent en stel zonodig een time out in, bijvoorbeeld door je dreumes even in de box te zetten als je die nog hebt.

Voorbeeld

Een dreumes ontdekt dingen vooral met de handjes maar ook nog vaak met de mond. Een van de eerste regels om je dreumes bij te brengen is dan ook dat dingen in de mond stoppen niet mag. Doe dit door elke keer dat je dreumes iets in de mond stopt, het af te pakken met een ferme "Nee, bah!".
Je dreumes zal dit nog vaak genoeg doen, maar door consequent te zijn zal het kwartje uiteindelijk vallen. Wanneer hij of zij begint te praten zul je zien dat je dreumes uit zichzelf ineens zal zeggen "Bah!" wanneer je dreumes iets gevonden heeft wat hij of zij normaal in de mond zou stoppen.

Peuters

Zodra je dreumes 2 jaar oud is, is hij of zij officieel een peuter. Een nieuwe fase met nieuwe uitdagingen. Hoe je dreumes een nee vaak nog wel accepteerde, zo kan je peuter er nu behoorlijk tegen gaan protesteren. Dat niet alleen, je peuter gebruikt de "Nee!" nu ook maar al te graag zelf. Veel ouders vragen zich ineens af waar hun lieve kleine dreumes is gebleven, maar gelukkig is dit een normale fase.

De peuter puberteit

Het woord zegt het al, puberteit. Niet alleen tieners krijgen er last van, ook peuters maken een soort puberteit door. Deze fase draait heel erg om grenzen opzoeken en kijken hoeveel macht ze eigenlijk hebben. Wat als ik "Nee!" zeg? Wat als ik lekker toch doe wat ik wil? Je kan van een peuter verwachten dat ze alles uitproberen. De ene peuter zal hier in wat heftiger zijn dan de ander, maar over het algemeen zal elke peuter zijn of haar ouders en omgeving uittesten.

Hoe zorg je dat je peuter zich aan de regels houdt?

Wederom, consequent zijn. Dit is de sleutel tot opvoeden, dus ook om te zorgen dat je kind zich aan regels houdt. Een peuter begrijpt al veel, en kan zelf vaak ook al praten in meer of mindere mate. Boos worden op een eigenwijze peuter heeft meestal geen zin, het geeft bovendien ook niet het goede voorbeeld.

Driftbuien

Driftbuien klinken menig ouder ook bekend in de oren, deze doen zich vooral voor in de peuter fase. Je hebt vast wel eens een schreeuwend en stampend peutertje in een winkel gezien, wellicht liggend op de grond, met een ouder met een rood hoofd ernaast. Als dit jou al eens overkomen is, wees gerust, je bent zeker niet de enige. Maar hoe ga je hiermee om? Meestal krijgt een peuter een driftbui wanneer die zijn of haar zin niet krijgt. Een driftbui komt dus meestal voort uit frustratie en als laatste poging om toch te krijgen wat hij of zij wil. Het mag duidelijk zijn dat je dit gedrag absoluut niet moet belonen door je peuter dan alsnog zijn of haar zin te geven. De beste manier om hiermee om te gaan is om zelf kalm te blijven en eventueel te dreigen met maatregelen. Bijvoorbeeld: " Als je hier nu niet mee ophoudt, krijg je vanavond geen toetje meer en mag je geen tv meer kijken. Dat is alleen voor lieve kindjes." Zeg wat er maar van toepassing is op jullie situatie. Blijf in elk geval kalm en laat merken dat dit gedrag geen indruk op je maakt. Je peuter zal uiteindelijk door hebben dat het toch geen zin heeft, en het niet meer doen.

Tips om peuters regels bij te brengen

Peuters worden graag beloond en zijn maar al te trots wanneer ze iets goed gedaan hebben en daarvoor lof krijgen. Ze zijn gevoelig voor complimentjes en zullen dus ook graag meer doen van hetgeen waarvoor ze complimentjes en beloningen krijgen. Benut dit gegeven dus volledig! Elke keer als je kind zich netjes aan de regels houdt, iets liefs doet en naar je luistert, geef je hem of haar een complimentje en wellicht een kleine beloning afhankelijk van waar het om gaat. Je peuter zal als reactie daarop zich vaker aan de regels houden en zich goed gedragen.
Wat als je peuter zich toch niet aan de regels houdt en ondeugend is? Heel simpel, dat geef je geen aandacht. Je maakt duidelijk dat iets niet mag, wellicht 2 keer achter elkaar, maar de derde keer is het afgelopen. Je kan je peuter dan een time out geven op een voor jullie passende manier. Wanneer je peuter zich weer gedraagt vraag je of je peuter de regeltjes begrijpt en of hij of zij zich daar nu aan wil houden. Doet je peuter dat netjes, dan wordt dat natuurlijk beloond en ziet je peuter dat het simpelweg veel leuker is om je aan de regeltjes te houden.

Kleuters en oudere kinderen

Na die heftige peuter puberteit ben je wel wat gewend. Kleuters begrijpen de regels ondertussen goed en zullen zich er vaak al aan houden. Maar ook kleuters en oudere kinderen zullen de grenzen op blijven zoeken, en driftbuien houden ook niet direct op na de peuter puberteit.

Hoe zorg je dat kleuters en oudere kinderen zich aan de regels houden?

Hetzelfde wat voor peuters geldt, geldt eigenlijk ook voor oudere kinderen. Beloon goed gedrag en besteed zo min mogelijk aandacht aan gedrag wat niet getolereerd wordt. Ben duidelijk dat iets niet mag, twee of drie keer. Wil je kind zich dan nog steeds niet aan je regels houden? Dan geef je hem of haar heel kalm een time out, zonder enige vorm van vermaak, die zo lang kan duren als jij passend acht.
Wanneer je kind zich weer kan gedragen en zich aan je regels houdt beloon je dat weer om zo te bekrachtigen voor je kind dat het gewoon veel makkelijker en leuker is om zich aan de regels te houden.

Tot slot

Blijf nooit hangen in je frustratie nadat je kind het bloed onder je nagels vandaan heeft gehaald. Heeft je kind een timeout gehad en gedraagt hij of zij zich weer? Laat dan blijken dat je blij bent dat hij of zij weer lief is en beloon goed gedrag! Door consequent te zijn in het belonen van goed gedrag en het negeren van onacceptabel gedrag, zul je zien dat je kind zich steeds meer aan de regels zal houden.