Zo werkt groepsgedrag bij kinderen

Zodra je kind naar het kinderdagverblijf of school gaat krijgt hij te maken met groepen én groepsgedrag. Hierdoor kunnen kinderen zich in een groep heel anders gedragen dan thuis. Wil jij weten wat groepsgedrag is en welke invloed jij als ouder hierop hebt? In dit artikel lees je alles over hoe groepsgedrag bij kinderen werkt.

Wat is groepsgedrag?

Groepsgedrag is een heel natuurlijk verschijnsel. Doordat je kind uit zijn comfortzone moet komen in een groep met (onbekende) kindjes, moet hij zien te “overleven” binnen de sociale structuur. Het ene kind zal moeite hebben met deze nieuwe dynamiek en zich verlegen en terughoudend opstellen, terwijl de ander zich tot een clown of haantje de voorste ontpopt. De houding die je kind aanneemt hangt af van verschillende factoren, waaronder zijn karakter. De meeste kinderen weten zich echter prima te redden in een groep en zullen hun rol vinden binnen de sociale hiërarchie.

Wanneer krijgt je kind met groepsgedrag te maken?

Zodra je kind voor het eerst in een groep geplaatst wordt (op het kinderdagverblijf of school) krijgt je kind te maken met groepsgedrag. Al snel zal je kind doorhebben dat een groep gezellig en positief kan zijn (door elkaar te helpen en samen te spelen) maar soms ook negatief uitpakt (pestgedrag, ruzies en drukte). Hoewel veel kinderen groepen in het begin wat spannend vinden, is het wel belangrijk dat ze zich leren te redden in de groep. Met behulp van hun sociale vaardigheden zullen ze leren samenwerken, zich staande leren houden in groepen en leren omgaan met andere kinderen en persoonlijkheden.

Waarom is omgaan met groepsgedrag belangrijk?

Groepsgedrag bij kinderen en volwassenen draait om je op een bepaalde manier gedragen in de groep om te “overleven” binnen de sociale hiërarchie. En hoewel dit gedrag binnen de groep heel anders kan zijn dan thuis, is het wel belangrijk om je kind dit zelf te laten ontdekken. Binnen een groep leert je kind zich namelijk te ontwikkelen, zowel op emotioneel als sociaal vlak. De lessen binnen een groep zijn soms hard, maar een goede voorbereiding op de rest van het leven. Uiteraard hoort de groep wel altijd een veilige omgeving voor je kind te zijn. Bereid je daarom goed voor voor als je kind naar de basisschool gaat.

Ruzie maken hoort er bij

Eén van de belangrijkste lessen die een kind leert in een groep? Dat is dat ruzie maken er ook bij hoort. Ruzie maken is bovendien een belangrijk onderdeel van de ontwikkeling van je kind. Het is dus belangrijk dat kinderen leren om ruzie te maken én zelf op te leren lossen. Uiteraard horen volwassenen wel altijd te zorgen voor een veilige en stressvrije leeromgeving. Zo moet de leraar in de gaten houden of niemand gepest of buitengesloten wordt. Als ouder moet jij je kind leren om met emoties en stress om te gaan. En hoewel ruzie maken dus volkomen normaal is, moet pestgedrag natuurlijk altijd gestopt worden.

Welke invloed heb jij als ouder?

Als ouder wil je maar één ding: dat je kind het leuk heeft op school en goed meekomt met de groep. En hoewel dit van heel veel factoren afhangt (van de basisschool van je kind tot aan zijn karakter) kun je wel een aantal dingen doen om je kind een zo goed mogelijke basis te geven.

  • Stimuleer de sociale vaardigheden van je kind en vergeet niet om ook over empathie en emoties te praten. Als je kind goed zijn emoties kan uiten en hij die van anderen kan begrijpen, zal hij sneller vriendjes maken en beter mee komen in de groep.
  • Wees een rolmodel. Je kind kopieert alles wat hij ziet. Wees dus zelf altijd een goed voorbeeld door beleefd te zijn tegen andere mensen en ruzies netjes op te lossen. Uiteraard is het wel belangrijk om je emoties te tonen, ook als je verdrietig of boos bent. Sterker nog, hier kan je kind veel kan leren.
  • En de laatste maar misschien wel de belangrijkste tip: beloon goed gedrag. Geef je kind complimenten als hij leuk speelt met een ander kind of jou met een klusje helpt. Aan ongewenst gedrag kun je beter minder tijd en aandacht besteden. Corrigeer waar nodig maar probeer verder je vooral op positief gedrag te focussen.

Wat als je kind niet kan aarden in de groep?

Voor sommige kinderen is het erg lastig om te aarden in de groep. Als dit het geval is bij jouw kind, is het verstandig om (samen met de leerkracht) op zoek te gaan naar het achterliggende probleem. Is je kind een buitenbeentje of een pestkop om een bepaalde reden? Zit zijn verlegenheid in de weg of heeft de thuissituatie een negatieve invloed op zijn gedrag? Kijk altijd of je dit probleem kunt oplossen. Hoewel zeker niet elk kind de leider of meest populaire leerling van de groep hoeft te zijn, is het wel belangrijk dat ook jouw kind zijn plekje binnen de groep vindt.