Hartkloppingen tijdens de zwangerschap

Een zwangerschap kan ervoor zorgen dat je hart een slag overslaat, letterlijk. Het komt veel meer voor dan je misschien zelf wel denkt. Hartkloppingen zijn een van die bizarre symptomen die de kop opsteken tijdens een zwangerschap. En het lijkt wel of niemand je ervoor gewaarschuwd heeft. Als je nog nooit hartkloppingen hebt gehad, dan kan de eerste keer voor wel wat angst zorgen. Maar wees niet bezorgd, we nemen je even op sleeptouw zodat je weet wat de oorzaken zijn en wat je eraan kunt doen.

Wat zijn hartkloppingen?

Om het eenvoudig te stellen: je hebt hartkloppingen wanneer je je hartslag meer en beter voelt dan anders. Het voelt alsof je hart als een gek aan het pompen is of zelfs alsof het heel even stopte. Je kunt dit gevoel gewaarworden in je borststreek of keel. In sommige gevallen kan dit een signaal zijn voor een onderliggend cardiovasculair- of schildklierprobleem, of een onregelmatige hartslag. Maar hartkloppingen tijdens de zwangerschap kunnen ook veroorzaakt worden door stress, angst, cafeïne en hormonale veranderingen. Minder dan de helft van de mensen die hartkloppingen hebben, sukkelen met een onregelmatige hartslag. De meeste hartkloppingen zijn dan ook onschuldig en gaan vanzelf weer weg.

Wat veroorzaakt hartkloppingen tijdens de zwangerschap?

Waarom komen hartkloppingen vaker voor tijdens een zwangerschap? Er zijn een paar factoren in je lichaam die een rol spelen. Om genoeg bloed te kunnen pompen naar de foetus die zich aan het ontwikkelen is, stijgt de hoeveelheid bloed in je lichaam met wel 40% tijdens de zwangerschap. Deze verandering vindt al vroeg plaats, ergens rond week zes. Je hart past zich aan de grotere bloedstroom aan door het ritme de hoogte in te stuwen. Dit kan aanvoelen als een jagende hartslag en hartkloppingen.

Tijdens de zwangerschap geven je hormonen zoals oestrogeen en progesteron vol gas. Die zorgen voor bepaalde fysieke veranderingen in je lichaam die er voor zorgen dat de zwangerschap ‘onderhouden’ wordt. Maar dit heeft helaas ook een paar vervelende neveneffecten, zoals bijvoorbeeld ochtendmisselijkheid. Hormonale veranderingen en fluctuaties kunnen ook een oorzaak zijn van hartkloppingen tijdens de menstruatie en menopause. Het mag dus geen verrassing zijn dat dit ook gebeurt tijdens de zwangerschap.

Sterke gevoelens van stress, angst of paniek kunnen ook aan de basis liggen van hartkloppingen. Dit is omdat je lichaam in een soort van ‘vecht-of-vlucht’ modus gaat, waardoor je hart wild tekeer gaat. Het is geen geheim dat zwangerschap hand in hand gaat met stress en angst. Het maakt je ook meer bewust voor de gevoelens in je eigen lichaam. Hartkloppingen kunnen eng zijn, maar als bang bent dan gaat je hart pompen. En op die manier zit je in een vicieuze cirkel.

Wanneer moet ik een arts raadplegen als ik hartkloppingen heb tijdens mijn zwangerschap?

We zullen je geruststellen: hartkloppingen tijdens de zwangerschap zijn bijna altijd onschuldig. Een onregelmatige hartslag doet zich dan vaker voor. Het is altijd beter om een arts te raadplegen als je ermee geconfronteerd wordt, al is het maar om jezelf gerust te stellen. Als hartkloppingen gepaard gaan met een van de volgende symptomen dan moet je zeker even langs je arts gaan: duizeligheid, gevoel dat je gaat flauwvallen of daadwerkelijk flauwvallen, moeilijk ademen of kortademigheid, pijn in de borst of aan de armen of kaak, of wanneer je plots heel vaak hartkloppingen hebt.

Wat kan ik doen tegen hartkloppingen tijdens mijn zwangerschap?

Dat hangt vooral af van wat de oorzaak is, maar meestal zijn ze onschuldig en gaan ze vanzelf weer weg. In dat geval is er geen behandeling nodig. Eens je op je gemak gesteld bent door de arts, zijn er paar dingen die je zelf kunt doen wanneer je hartkloppingen hebt. We hadden het eerder al over de ‘vecht-of-vlucht’ modus waar je lichaam in gaat. Neem een moment de tijd om te gaan zitten en begin rustig in en uit te ademen. Tel je ademhaling: adem in gedurende vier tellen, houdt vast gedurende zes tellen en adem uit gedurende zeven tellen. Houd dat even vol en je zult je snel weer beter voelen.

Misschien denk je dat rusten met je voeten omhoog eerder een remedie is tegen opgezwollen benen en voeten, maar het kan ook helpen bij hartkloppingen. Je benen omhoog leggen door middel van een deken of kussen bevordert een goede bloedcirculatie en kan de druk wat van je hart halen.

Kan ik hartkloppingen voorkomen?

Helaas zijn hartkloppingen, net zoals een aantal andere symptomen, iets wat een beetje eigen is aan een zwangerschap. Er is dus weinig dat je kan doen om het te voorkomen. Er zijn echter wel een aantal dingen die je kunt doen om de controle wat meer in handen te krijgen. Merk je dat de hartkloppingen zich voordoen in welbepaalde situaties? Noteer waar je je bevindt en hoe je je voelt, wat je gegeten hebt, en wat je doet wanneer hartkloppingen de kop opsteken. Misschien merk je wel een patroon op, waardoor je weet wat je dient te vermijden.

Cafeïne valt te vermijden, het is niet echt ideaal voor zwangere vrouwen en hun baby’s. Het is dus het veiligst om het te vermijden indien mogelijk. Zelfs als je geen koffie of energiedrankjes nuttigt, kan cafeïne in je lichaam komen door het drinken van thee of frisdrank. Cafeïne kan hartkloppingen veroorzaken, dus bekijk of je het hier en daar kunt elimineren.

Uitdroging ligt vaak aan de basis van hartkloppingen tijdens de zwangerschap. Drink dus zeker voldoende water. Als je je te misselijk voelt om te drinken wat nodig is, neem dan regelmatig heel kleine hoeveelheden of eet watermeloenen of waterijsjes.

Vermijd zeker en vast het zogenaamde ‘Valsalva-manoeuvre’, een ademhalingstechniek waarbij je krachtig uitademt zonder echt lucht naar buiten te laten. Deze techniek wordt soms aangeraden bij hartkloppingen. Wanneer je dit echter doet tijdens een zwangerschap, loop je het risico op bloeddrukpieken, flauwvallen of bekkenpijn.

Maak je geen zorgen, hartkloppingen tijdens de zwangerschap duren niet eeuwig.

Eens je een arts geraadpleegd hebt om bepaalde dingen uit te sluiten en de hartkloppingen gaan niet gepaard met andere symptomen, moet je je waarschijnlijk geen zorgen maken. Toegegeven, het is misschien eng om te ervaren, maar enkel al wat relaxen en stress vermijden kan wonderen doen. Het is goed voor zowel de geest als het lichaam!